Kunst van karton

18 september 2025

Een berg karton, een lijmpistool en een scherp oog voor detail en vorm. Jinbin (15) bouwt indrukwekkende kunstwerken van de verpakkingsdozen van zijn katheters. Wat begon als toeval, werd zijn grootste passie en uitlaatklep.

Wie bij Jinbin Ellen (15) thuis in Utrecht binnenloopt, ziet meteen: hier zegeviert creativiteit. Op het raamkozijn staat een lange rij Legofiguurtjes, de muren hangen vol met schilderijtjes én eigen werk. In de kast vlakbij binnenkomst staan maskers en beeldjes uitgestald. Allemaal zelfgemaakt van lichtblauw karton. “Mijn vader en oma zijn ook erg creatief, dus het is er wel een beetje met de paplepel ingegoten”, vertelt Jinbin. “Maar ik denk ook dat het gewoon in mij zit. Ik weet nog dat ik als klein jongetje op het kleed zat en allemaal bakken Lego had omgekiept. En dan ging ik samen met mijn ouders aan de slag. Poppetjes, huisjes maken, maar vooral alles rondom ridders, zwaarden en wapens. Daar had ik echt een fascinatie voor.”

Van hoofd naar handen

Anno 2025 is Jinbins liefde voor bouwen gebleven, net als zijn voorkeur voor zwaarden en wapens. Maar de materialen zijn veranderd. Geen Lego meer, maar karton, lijm en een scherp stanleymesje. Het creatieve werken is een manier geworden om te ontspannen. De tiener zit in 4 vwo, met het bètaprofiel Natuur & Techniek. Wat betekent: veel cijfertjes, logica en structuur. “Misschien dat ik het daarom zo lekker vind om na school met m’n handen bezig te zijn”, meent hij. “Als ik creatief bezig ben, hoef ik even niet te presteren. Dan mag het chaotisch zijn. Ik hoef niet te weten wat het wordt. Soms begin ik gewoon ergens aan en dan ontstaat er ineens een vorm. Dan denk ik: hé, dit stukje lijkt op een snavel en dat stukje op een vleugel. En dan ga ik daarmee verder en ontstaat er opeens een vogel.”

“Katheteriseren was even wennen, maar inmiddels is het als tandenpoetsen: het hoort erbij”

Het perfecte karton

Hoe hij bij zijn favoriete materiaal terechtkwam, de dozen van zijn katheters, was eigenlijk puur toeval. “In de brugklas kregen we een opdracht om een dierenmasker van karton te maken. Maar daar had ik echt geen zin in. Zo’n konijnenkop of olifant... véél te saai! Samen met een maatje besloot ik dat het wel stoerder kon; we maakten een soort surrealistische helm. Dat vond ik zó leuk dat ik thuis door wilde gaan.” Alleen het karton dat ze op school gebruikten, vond Jinbin maar niks. “Van dat lelijke, bruine karton met allemaal stempels erop. Dat kun je nergens voor gebruiken. En toen zag ik thuis ineens de stapel dozen liggen van mijn katheters. Die bewaren we altijd. Ik dacht: misschien kan ik dáár wel iets mee. Het bleek het perfecte karton te zijn. Stevig, strak en glanzend lichtblauw, zonder allemaal rare markeringen. Echt topmateriaal!”

Katheteriseren hoort erbij

Dat er bij Jinbin thuis katheterdozen liggen, is vanwege zijn aangeboren blaasafwijking. Hieraan is hij op zijn tiende geopereerd. Er werd met behulp van een stukje darm een stomakanaal van zijn blaas naar zijn navel aangelegd. Sindsdien gebruikt Jinbin wegwerpkatheters. “Het katheteriseren was in het begin een beetje wennen, maar inmiddels is het als tandenpoetsen geworden. Het hoort erbij”, zegt hij nuchter. “Voel ik me anders doordat ik een katheter gebruik? Nee, eigenlijk niet. Tuurlijk, ik weet dat het niet standaard is. Maar ik voel me daardoor niet meer of minder dan iemand anders.” Dat hij juist van zijn katheterdozen kunst maakt, is niet bedoeld als een statement. “Mensen vragen wel eens: zit er een diepere betekenis achter je bouwwerken? Maar nee, eigenlijk niet. Het is gewoon heel fijn karton om mee te werken.”

Ultieme ontspanning

Inmiddels heeft Jinbin al vele kartonnen meesterwerkjes gemaakt en is het zijn passie én uitlaadklep geworden. “Ik kan zo drie, vier uur beneden aan tafel zitten. Muziekje aan en beetje snijden, passen, meten en bouwen. Geen schoolstress, geen zorgen over de wereld. Want ja, ik denk daar wel over na. Alles rondom het klimaat. Of er een derde wereldoorlog uitbreekt en of ik straks misschien wel het leger in moet. Maar als ik met mijn karton bezig ben, denk ik even nergens aan. Het is echt heel ontspannend en het geeft me rust. Even helemaal in mijn eigen wereld.”

“De eerste keer dat ik iets verkocht, vond ik bizar. Het is maar karton…”

Betaalde opdrachten

Wat begon als hobby, is inmiddels uitgegroeid tot iets groters. Jinbins vader, zelf ook creatief en bekend met exposities, nam ooit stiekem een werk van Jinbin mee naar een tentoonstelling. “Ik had toen een schorpioen gemaakt. Tijdens die expo kwam iemand binnen die zei: ‘Mijn sterrenbeeld is Schorpioen, ik móet dit hebben.’ Dat was de eerste keer dat ik iets verkocht. Echt bizar eigenlijk. Het is maar karton, weet je.” Sindsdien krijgt Jinbin vaker de vraag of hij iets wil maken voor iemand. “Op dit moment maak ik in opdracht een soort ‘Waterman’, een mix van Poseidon en Neptunus. Het is nog een beetje abstract, maar dat vind ik juist leuk. Ik begin gewoon, dan ontstaat het vanzelf.”

Fulltime kunstenaar

Wat Jinbin later wil worden, weet hij nog niet precies. “Ik vind natuurvakken leuk en ook biologie en psychologie fascineren me heel erg. Maar het lijkt me ook heel leuk om een tijdje fulltime bezig te zijn als kunstenaar. Misschien neem ik na mijn eindexamen wel een jaartje vrij om kunst te maken. Of ik start een YouTube-kanaal en ik ga filmpjes maken, waarin ik uitleg hoe ik te werk ga, zodat ook anderen kunnen leren bouwen met karton.” Er liggen in ieder geval genoeg ideeën op de plank, ook wat hij zelf nog graag zou willen maken. “Een volledig harnas van karton, dat lijkt me echt heel cool. Of een levensechte draak met eindeloos veel details. Of een tempel, van vloer tot dak helemaal van karton. Ik hou ervan om nieuwe dingen te proberen, mezelf uit te dagen. Steeds een stapje verder.”